Kredyt denominowany – czy można wygrać w sądzie?

Sprawy frankowe na dobre rozgościły się na salach sądowych. A kolejne statystyki ilości wytoczonych powództw pokazują, że to raczej nie chwilowy trend. Bardziej należy się spodziewać trwałego przyrostu kolejnych procesów, gdyż frankowicze po wyroku TSUE zdecydowanie wygrywają w sądach. Oczywiście środowisko bankowe stara się, jak może, deprecjonować sukcesy kredytobiorców. A to wskazuje, że prezentowane statystyki są nieprawdziwe. A to podkreśla, że  w rzeczywistości banki są górą, bo częściej wygrywają prawomocnie. Choć nie przedstawia na to żadnych dowodów. Aż w końcu wskazuje, że wykładnia Dyrektywy 93/13 i orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczą tylko kredytu indeksowanego. Bo przecież kredyt denominowany jest nie do ruszenia. W końcu bank wskazał w umowie, że udzielił klientowi kredytu we frankach. No właśnie pytanie brzmi, czy udzielił, czy zaznaczył tak tylko w umowie. Czy zatem kredyt denominowany można podważyć w sądzie?

 

Sprawdź, ile pieniędzy możesz ODZYSKAĆ!

 

Rodzaje kredytów frankowych

Dla przeciętnego konsumenta kredyt frankowy oznacza zawsze to samo, bez względu na to, jaki bank go udzielił. Natomiast przyglądając się konstrukcji kredytów powiązanych z frankiem szwajcarskim, możemy wyróżnić ich trzy rodzaje. Pierwszy z nich to klasyczny kredyt walutowy, w którym bank oddaje do dyspozycji określoną kwotę CHF. A klient spłaca go bezpośrednio w walucie obcej. W praktyce takie kredyty prawie nie występowały, z jednej prostej przyczyny. Otóż banki nie dysponowały w tamtym czasie znacznymi ilościami walut obcych w swoich rezerwach.  Dlatego zdecydowały się na wprowadzenie do obrotu kredytów złotowych, jedynie powiązanych z kursem franka szwajcarskiego. W ten sposób udzielano drugiego rodzaju – kredytu indeksowanego. Czyli formy umowy, w której bank dogadywał się z klientem na określoną wysokość PLN, ale już saldo zadłużenia opierał na kursie CHF z dnia uruchomienia kredytu: jednorazowo lub w transzach. Dopiero po wypłaceniu środków przez bank, kredytobiorca dowiadywał się, ile franków będzie miał do oddania i po jakim kursie bank to ustalił. Oczywiście nadal nie wiedział, po jakim kursie będzie spłacał każdą kolejną ratę, bo ten ustalał bank w tabeli kursowej.

Kredyt denominowany – cechy charakterystyczne

Trzecim rodzajem kredytu powiązanego z walutą obcą jest kredyt denominowany. Podobnie jak w przypadku kredytu indeksowanego, wykonanie tego zobowiązania sprowadzało się do oddania do dyspozycji kredytobiorców złotych polskich. Jednak nieco inaczej strony, a właściwie bank, określił to w treści umowy. W umowie kredytu denominowanego kwotę wyrażono w walucie obcej. Natomiast sama wypłata następuje w PLN po kursie z dnia uruchomienia. Zatem decydując się na kredyt denominowany, klient tak naprawdę nie wie, jaką kwotę bank wypłaci  mu w złotych polskich. Może ona być niższa lub wyższa od tej, o którą wnioskował. Jednocześnie określenie kwoty kredytu w walucie obcej, a jednocześnie określenie hipoteki i egzekucji w tej samej formie powoduje, że kredytobiorcy mogli mieć przeświadczenie, że rzeczywiście bank udzielił im kredytu walutowego. Tylko skąd te złotówki na koncie klienta lub dewelopera?

Kredyt denominowany w orzecznictwie

Oczywiście trzeba przyznać, że nie tylko konsumenci mogli ulec temu złudzeniu, iż kredyt denominowany w swej konstrukcji przypomina kredyt walutowy. Niestety pierwsze orzeczenia sądowe w tego typu sprawach nie były korzystne dla frankowiczów. Sędziowie w uzasadnieniach wskazywali przede wszystkim, że określenie w umowie wysokości zobowiązania w CHF powoduje, że pomimo wahań kursu saldo zadłużenia kredytobiorcy nie ulega zmianie. W końcu klient cały czas ma do oddania wskazaną w umowie określoną wartość franków szwajcarskich. A nawet ta wartość zmniejsza się wraz z każdą ratą, zgodnie z ustawową definicją kredytu. Tylko, że konsument nie otrzymał od banku CHF tylko PLN. Wobec czego w złotówkach jego kapitał do spłaty wzrósł, a nie zmalał. Dlatego na przestrzeni lat orzecznictwo w kredytach denominowanych ewoluowało w kierunku przyznania racji frankowiczom. Sądy co raz częściej zaczęły wskazywać, że o rodzaju kredytu decyduje nie to, co jest zapisane w umowie. Nie to, jak jest ustalone saldo. Ale waluta, w jakiej faktycznie jest oddana kwota do dyspozycji kredytobiorcy. Jeszcze dalej w swej ocenie kredytu denominowanego poszedł Sąd Najwyższy, w wyroku z dnia 29 października 2019 r. (IV CSK 309/18). SN wskazała, że sformułowanie umowy w taki sposób, że (…) bank umieścił kwotę kredytu w CHF, wobec całej pozostałej treści umowy i jej załączników jest tylko niezasługującym na ochronę kamuflażem rzeczywistych intencji tego banku.

Kredyt denominowany – przykładowe wygrane GK Votum

Oczywiście po raz kolejny warto wskazać, że pomimo obiecujących statystyk sądowych, sprawy frankowe nie wygrywają się same. Nadal wymagają odpowiedniego przeanalizowania stanu faktycznego i prawnego sprawy. Następnie zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego i precyzyjnego oszacowania roszczeń. A na tej podstawie doboru właściwej strategii procesowej. Bez wątpienia prawnicy z kancelarii wchodzącej w skład Grupy Kapitałowej Votum posiadają odpowiednie doświadczenie i wiedzę, pozwalające na spełnienie powyższych warunków. Czego najlepszym przykładem są ostatnie wygrane, w których sądy trzykrotnie przyznały nam rację i zakwestionowały konstrukcję kredytu denominowanego. We wszystkich postępowaniach sądy stwierdziły nieważność umów kredytowych:

  1. Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrok z dnia 26 listopada 2020 r. p-ko Raiffeisen Bank International AG. Nieważność + zasądzenie 143.646,62zł (sygn. akt I C 404/20/5).
  2. Sąd Okręgowy w Olsztynie, wyrok z dnia 14 grudnia 2020 r. p-ko PKO BP SA. Nieważność + teoria salda (sygn. akt I C 455/20).
  3. Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrok z dnia 18 grudnia 2020 r. p-ko Deutsche Bank Polska SA. Nieważność + zasądzenie 111.141,70zł (sygn. akt I C 404/20/5).
Paweł Wójcik
Paweł Wójcik

Redaktor

pawel.wojcik@votum-rl.pl

Członek Zarządu Votum Robin Lawyers SA, ekspert z zakresu prawa bankowego, specjalizujący się w kredytach konsumenckich i hipotecznych. Odpowiada za... czytaj więcej

Czytaj również


Bank ugody
Dlaczego bank nie zaproponuje Ci ugody?

Problem kredytów frankowych znany jest bankom co najmniej od dekady. Wówczas pierwsi klienci zdecydowali się

Czytaj więcej
tsue-frankowicze
2. rocznica TSUE – Frankowicze w sądach

Październik to miesiąc, w którym o frankowiczach mówi się wyjątkowo dużo. Jest to spowodowane przede

Czytaj więcej
dla frankowiczów-Sąd Najwyższy-wyrok
Brak uchwały Sądu Najwyższego – co to oznacza dla frankowiczów?

Na początku września odbyło się posiedzenie pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego dotyczące kredytów frankowych.

Czytaj więcej
frankowicze przepłacają
Frankowicze, co miesiąc przepłacają kilkaset złotych!

Dzisiejszy świat jest pełen paradoksów. Uczymy się, jak zarabiać pieniądze, a nie uczymy się, jak

Czytaj więcej