Pierwsza konsultacja w sprawie zaniżonej emerytury ZUS w związku pobieraną emeryturą wcześniejszą – czego się spodziewać?

Pierwsza konsultacja w sprawie zaniżonej emerytury z ZUS nie musi być stresująca. Jeśli pobierałeś wcześniejszą emeryturę, a później ZUS obliczył Twoją emeryturę powszechną pomniejszając podstawę jej obliczenia o wcześniej pobrane świadczenia, pierwsza rozmowa powinna przede wszystkim pomóc ustalić, czy sprawa może kwalifikować się do ponownego przeliczenia emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024r. o sygnaturze SK 140/20 (dalej Trybunał lub TK).

Kogo może dotyczyć problem zaniżonej emerytury?

Nie każda osoba pobierająca wcześniejszą emeryturę będzie miała podstawy do ponownego przeliczenia emerytury na podstawie ww. wyroku. W analizie znaczenie ma m.in. data złożenia wniosku o wcześniejszą emeryturę, moment przejścia na emeryturę powszechną oraz sposób jej wyliczenia przez ZUS.

Kluczowe jest ustalenie, czy przy obliczaniu emerytury powszechnej ZUS pomniejszył jej podstawę o sumę wcześniej pobranych emerytur. Jeśli tak, zdecydowanie warto zweryfikować, czy w danej sprawie jest możliwe ponowne przeliczenie emerytury w związku z  wyrokiem TK o sygn. SK 140/20.

Jak wygląda pierwsza rozmowa w sprawie Twojej sytuacji emerytalnej? 

Pierwsza rozmowa zaczyna się zwykle od poznania historii emerytalnej Klienta. Specjalista może zapytać, kiedy przyznano Klientowi wcześniejszą emeryturę, kiedy złożono wniosek o przyznanie emerytury wcześniejszej, kiedy osiągnięto powszechny wiek emerytalny, kiedy ZUS przyznał emeryturę powszechną oraz w związku z wykonywaniem jakiego zawodu możliwe było skorzystanie z wcześniejszej emerytury.

Celem rozmowy jest zebranie najważniejszych informacji potrzebnych do oceny sytuacji emeryta i ustalenia, czy sposób obliczenia świadczenia przez ZUS wymaga dokładniejszej weryfikacji.

Co oznacza pomniejszenie emerytury o wcześniej pobrane świadczenia?

To określenie może brzmieć skomplikowanie, ale jego znaczenie jest proste. Przy obliczaniu emerytury powszechnej ZUS mógł pomniejszyć podstawę jej wyliczenia o kwoty, które zostały wcześniej wypłacone w ramach wcześniejszej emerytury.

W praktyce oznacza to, że kwoty wcześniej pobranej emerytury zostały odjęte od podstawy obliczenia emerytury powszechnej. W rezultacie mogło to spowodować obniżenie wysokości emerytury powszechnej. Taki sposób obliczenia świadczenia  ma znaczenie dla osób, których sprawa spełnia warunki określone przez trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 140/20.

Podczas analizy warto więc sprawdzić decyzję ZUS w sprawie emerytury oraz w jaki sposób została ustalona wysokość emerytury powszechnej. Dopiero ustalenie, że świadczenie zostało obliczone nieprawidłowo, może stanowić podstawę do podjęcia działań w celu ponownego przeliczenia emerytury i podwyższenia. W przypadku korzystnego rozstrzygnięcia może powstać również możliwość dochodzenia wyrównania za wcześniejszy okres, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Co może wydarzyć się po konsultacji?

Jeżeli analiza dokumentów wykaże, że sprawa może spełniać wymagane kryteria, kolejnym krokiem może być przygotowanie wniosku do ZUS o ponowne przeliczenie emerytury. „Ponowne przeliczenie” oznacza po prostu ponowne ustalenie wysokości emerytury z uwzględnieniem właściwych zasad.

Jeżeli ZUS odmówi, w określonych przypadkach możliwe jest odwołanie od decyzji do sądu. Dlatego ważne jest, aby zachować decyzje ZUS i zwrócić uwagę na terminy.

Czy trzeba się przygotować do pierwszej rozmowy?

Nie. Pierwszym celem konsultacji jest sprawdzenie, czy dana sprawa w ogóle może kwalifikować się do dalszego działania. Dopiero po analizie dokumentów można zdecydować, czy warto wystąpić do ZUS o ponowne przeliczenie emerytury, a następnie – jeśli będzie taka potrzeba – podjąć kolejne kroki.

Dla emeryta oznacza to przede wszystkim jedno: nie musi samodzielnie znać przepisów ani procedury. Wystarczy przedstawić swoją historię i udostępnić posiadane dokumenty specjaliście.